လူမျိုးစုရေးရာ ပဋိပက္ခများ (အပိုင်း-၄)

(၃) Political Entrepreneurs Approach

 

ရုတ်ခြည်းနိုင်ငံရေးပြောင်းလဲမှုကနေ ပေါ်ထွက်လာတဲ့ မတည်ငြိမ်မှုနဲ့ မရေရာမှု အခြေအနေတွေ၊ လူမျိုးစုများအကြား ဆက်ဆံရေးကို ကောင်းမွန်စွာ ဖော်ဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိသေးတဲ့ အင်စတီကျူးရှင်း ဆိုင်ရာ အားနည်းချက်တွေ ရှိနေတဲ့ အခြေအနေတွေကို အမြတ်ထုတ်ပြီး၊ နိုင်ငံရေးအရ ပါဝါတည်ဆောက်လိုတဲ့ နိုင်ငံရေးဇာတ်ကောင်တွေ ရှိလာခဲ့ရင် လူမျိုးစုရေးရာ ပဋိပက္ခတွေ ကြီးထွားလာတတ်ပါတယ်။ အတိတ်က ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ပဋိပက္ခတွေ၊ အာဃာတတွေကနေ လူမျိုးစုများ အကြား အမုန်းတရားတွေ ဖြစ်ပွားလာအောင် လုပ်ဆောင်မှုတွေ ပေါ်ထွက်လာတဲ့အခါ inter-ethnic security dilemma ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။

 

လူမျိုးစုရေးရာ ပဋိပက္ခများ (အပိုင်း-၃)

(၂) Institutional Approach

 

လူမျိုးစုရေးရာ ပဋိပက္ခဖြစ်နိုင်ချေကို ဆန်းစစ်ရာမှာ အင်စတီကျူးရှင်းတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ လူမျိုးစုများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကို အားပေးခြင်း (သို့မဟုတ်) ကန့်သတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ပြီး လူမျိုးစုများအကြား ဆက်နွယ်ပတ်သက်မှုတွေကို ဖော်ကျူးပေးနိုင်တာက အင်စတီကျူးရှင်းများ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေးပညာရှင် Crawford ဆိုသူက အင်စတီကျူးရှင်းများအနေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး၊ စည်းမျဉ်းများ၊ ဓလေ့ထုံးစံများ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအတိုင်း လိုက်နာ ဆောင်ရွက်ရေး၊ ကိုယ်စားပြုရေး၊ တာဝန်ခံမှုရှိရေး စတာတွေကို အားပေးဖော်ဆောင်လို့ ရကြောင်း အကြံပြုထားခဲ့ပါတယ်။ identity politics မှ ပဋိပက္ခအဖြစ် မပြောင်းလဲ သွားစေရေးအတွက် နိုင်ငံတော် အင်စတီကျူးများပေါ်မှာ မူတည်ကြောင်း သူမက ဆိုထားခဲ့ပါတယ်။

 

လူမျိုးစုရေးရာ ပဋိပက္ခများ (အပိုင်း-၂)

(ကျေးဇူးတင်လွှာ။            ။ အမ ခင်မမမျိုး၏ Facebook မှ လေးစားစွာ ကူးယူဖော်ပြပါသည်။)

လူမျိုးစုရေးရာ ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပွားရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေကို ပညာရှင်များက ချဉ်းကပ်မှုနည်းလမ်း (approaches) လေးခုနဲ့ ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြပါတယ်။

 

(၁) Primordialist Approach

 

ဒီနည်းလမ်းက လူမျိုးစုတွေအကြားမှာ ရှေးပဝေသဏီကတည်းက ရှိနေခဲ့တဲ့ အာဃာတတွေကို အာရုံစိုက် လေ့လာခဲ့ပါတယ်။ လူမျိုးစုတခုကို ဖော်ထုတ်ပြသနိုင်ဖို့အတွက် အခြားလူတွေကို ခွဲခြား ဆက်ဆံမှုဟာ ဘိုးစဉ်ဘောင်ဆက် လူသားပတ်သက်ဆက်နွယ်မှုတွေကို အခြေခံပါတယ်။ ရံဖန်ရံခါ လူသားမဟုတ်ပဲ အခြားသတ္တဝါတွေလဲ ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ဒီအမြင်အရ အစွန်းရောက်မှုနဲ့ သည်းခံနိုင်စွမ်းနည်းပါးမှုတွေက လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ သဘောသဘာဝဖြစ်နေပြီး၊ နိုင်ငံရေးအကျိုးစီးပွား ထက် ပိုမိုကျော်လွန်နေတတ်ပါတယ်။

 

ဒီချဉ်းကပ်နည်းလမ်းဟာ လူမျိုးရေးပဋိပက္ခတွေနဲ့ လူမျိုးရေးရာ ပဋိပက္ခဖြစ်နိုင်ချေတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို ရှင်းလင်းတင်ပြပေးထားပါတယ်။ လူမျိုးစုရေးရာ ခံစားချက်တွေဟာ primordial ဖြစ်လာတဲ့အခါ၊ အတိတ်က တရားမမျှတမှုများနဲ့ အာဃာတတွေကို အခြေခံတဲ့ လူမှုရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးရာ constructed reality ရှိလာတတ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေးပညာရှင် Suny ဆိုသူက ဒါနဲ့ ပတ်သက်ပြီး national identities နဲ့ ethnic identities တွေဟာ သင်ကြားမှု၊ ထပ်ဖန်တလဲလဲ ပြောဆိုမှု၊ ပြန်လည် ဖော်ထုတ်မှုတွေကြောင့် ပေါ်ထွက်လာတဲ့ ခံစားမှုများအပေါ် အခြေခံကြောင်း ရေးသား ဖော်ပြထားပါတယ်။

 

လူမျိုးစုရေးရာ ပဋိပက္ခများ (အပိုင်း-၁)

  (ကျေးဇူးတင်လွှာ။            ။ အမ ခင်မမမျိုး၏ Facebook မှ လေးစားစွာ ကူးယူဖော်ပြပါသည်။)

ဒီမိုကရေစီဆိုတာ ပြည်သူလူထုက အုပ်ချုပ်ခြင်း (rule by the people)နဲ့ ပြည်သူလူထုအတွက် အုပ်ချုပ်ခြင်း (rule for the people) ဆိုတဲ့ စည်းမျဉ်းတွေအပေါ်မှာ အခြေခံထားတဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်တခု ဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်သူလူထုဆိုတာကတော့ ဟုတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မေးစရာတခုက ရှိလာပါတယ်။ ပြည်သူလူထုဆိုတာ ဘယ်သူတွေလဲ။ ဒီမေးခွန်းဟာ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများ စုပေါင်းနေထိုင်တဲ့ တိုင်းပြည်နိုင်ငံတွေအတွက်ဆိုရင် အလွန်ကို အရေးကြီးတဲ့ မေးခွန်းဖြစ်ပါတယ်။

 

multi-ethnicity ဆိုတဲ့ အကြောင်းအရာကို ကြိုတင်စဉ်းစားတွေးခေါ်မှု၊ ပြင်ဆင်မှုမရှိရင် ဒီမိုကရေစီ လူ့အဖွဲ့အစည်းတရပ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုနဲ့ နိုင်ငံတနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှု (political stability) တွေဟာ အခက်အခဲတွေ ဖြစ်လာစေတတ်ပါတယ်။ multi-ethnic context ပေါ်မှာ အခြေခံတဲ့ ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းမှုတရပ် အောင်မြင်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ရေးအတွက် လိုအပ်တဲ့ အခြေအနေ (conditions) တွေနဲ့ ဒါတွေရှိအောင် ပြုလုပ်ဖန်တီးထားရတဲ့ ကွန်စတီကျူးရှင်းတွေ၊ စစ်မှန်သော ပြည်ထောင်စုစနစ် စတာတွေ ရှိရပါတယ်။

 

အကြံပြုစာ (သို့) မိဘတ‌ယောက်ရဲ့ ပညာရေးမျှော်လင့်ချက်

မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။ ကျနော်တို့ရဲ့ အကြံပြုချက်လေးကို တခြားဖေဖေ မေမေတွေလည်း ဖတ်လို့ရအောင် ဝေမျှပါရစေ။

ပထမဆုံး အနေနဲ့ မိဘများ၏ အကြံပြုချက် တောင်းခံသည့် အစီအစဉ်အတွက် ကျေးဇူးတင်ကြောင်း အရင်ပြောပါရစေ။ တခြား ဖေဖေ မေမေ တွေလိုပဲ ကျနော်တို့မှာလည်း အပြုသဘော အကြံပြုစရာလေးတွေ ရှိပါတယ်။ အခု အောက်မှာ ပြောသွားမဲ့ အချက်ကလေးတွေကို ပြုပြင်လိုက်ရင် ပိုမိုကောင်းမွန်လာမယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ် ဆရာမတို့ ခင်ဗျား။ အတတ်နိုင်ဆုံး လက်တွေ့အလုပ်ဖြစ်နိုင်မဲ့ အချက်လေးတွေကို ဂရုတစိုက် အကြံပြုလိုက်ပါတယ်။

ယုံကြည်ခဲ့ဖူးသလား

ကိုယ့္ဘဝ

အောင်မြင်တဲ့ Team Work ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုက ယုံကြည်မှု (Trust) ဖြစ်ပြီး Team Work ကို ကျရှုံးစေတဲ့ ပြဿနာတစ်ခုက Suspect (သံသယ) ပါ။ ဘယ်စာအုပ်ထဲကမှ မဟုတ်တဲ့ ကိုယ်တွေ့အတွေ့အကြုံ သေးသေးလေး တစ်ခုကို ပြောပြပါရစေ။


တစ်ရက်တော့ Client တွေနဲ့ အင်ဒိုနီးရှား Batam anchorage မှာ ရပ်ထားတဲ့ Barge တွေကို Inspection ဝင်ပါတယ်။ ရပ်ထားတဲ့နေရာက ရေလယ်မှာဆိုတော့ သင်္ဘောကျင်းက စီစဉ်တဲ့ Nemo boat လို့ခေါ်တဲ့ Service boat ကို အားကိုးရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြဿနာက အဲဒီ Nemo တစ်စီးတည်းနဲ့ အဲဒီနားက ရှိရှိသမျှ သင်္ဘောပေါင်းစုံကို သွားကြပြန်ကြဆိုတော့ တခါတရံ အခန့်မသင့်ရင် တစ်နာရီ၊ နှစ်နာရီလောက်ထိ စောင့်ရတတ်ပါတယ်။ ရေထဲမှာ အလုပ်လုပ်ရတာ ကုန်းပေါ်မှာလို စိတ်သွားတိုင်း ကိုယ်မပါ ပါဘူး။ တစ်နေရာနဲ့ တစ်နေရာ မြင်နေရပေမဲ့ ကူးဖို့ လှေမရှိရင် ဘာမှ လုပ်မရဘဲ ငုတ်တုတ် အချိန်ကုန်တဲ့ကိစ္စပါ။

ကျနော့အတွက် အချိန်က အရေးကြီးသမို့ တစ်မျိုးကြံရပါတယ်။ အဲဒီ ရေလယ်ခေါင် သောင်ထွန်း Teras ကျွန်းမှာ ကျနော်တို့ Teras ကုမ္ပဏီပိုင် Tug boat တချို့လည်း ရပ်ထားတာ ရှိပါတယ်။ ဒါနဲ့ သင်္ဘောကျင်းကို ခွင့်တောင်းပြီး ကျနော်တို့ Tug boat တစ်စီး က Workboat လို့ခေါ်တဲ့ စက်တပ်ရာဘာလှေကို ကျနော်တို့ အသွားအပြန်အတွက် စီစဉ်ရပါတယ်။ (မမြင်ဖူးသူတွေအတွက် ပုံလေးတွေ ထည့်ပေးထားပါတယ်။)

ခံစစ် (သို့) လုပ်ငန်းခွင် နိုင်ငံရေး (အပိုင်း ၁)

စစ်တုရင် ကစားသည့်အခါ အဖြူဘက်ကို တိုက်စစ်ဟု ခေါ်၍ အမဲကို ခံစစ်ဟု ခေါ်သည်။ အဓိက ကွာခြားချက်က အဖြူမှ စတင် ရွေ့ရသော ကစားပွဲစည်းမျဉ်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ အဖြူဘက်မှ စတင်၍ ရွေ့ခြင်းကို ရည်ရွယ်၍ တိုက်စစ်ဟု ခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ လက်ဦးမှုရသည့်ဘက်ဟု ဆိုကြပါစို့။ အမဲဘက်မှ ကစားသူက တစ်ကွက်နောက်ကျ ရွေ့သောကြောင့် ခံစစ်ပြင်သည်ဟု ခေါ်သည်။
ဒါက စစ်တုရင်ပွဲတစ်ခုရဲ့ စည်းမျဉ်းနဲ့ သဘော။
တကယ်တော့ တိုက်စစ်နဲ့ ခံစစ် ကွာဟမှုက တစ်ကွက်တည်းသာ ဖြစ်သည်။ ထိုတစ်ကွက်အသာကြောင့်ပင် တိုက်စစ်နဲ့ ခံစစ်ဟူ၍ ကွဲပြားရသည်။ 

Shipyard Vs Construction (အပိုင်း ၆)

PPE (Personal Protective Equipment)

Project အစတွင် ရောက်လာသော အလုပ်သမားများကို သင်္ဘောကျင်းမှလာသော အရှိန်မကုန်သည့် ကျနော်က Safety ကို သေသေချာချာ ကြပ်မတ်ပါသည်။ ကျနော်တို့ အလုပ်သမား ငှားရမ်းသော ကုမ္ပဏီများကို email ပို့စဉ်ကတည်းက လွှတ်လိုက်သော အလုပ်သမားအားလုံး PPE (Personal Protective Equipment) အပြည့်အစုံ ပါရမည်ဟု သတိပေးထားပြီးသား ဖြစ်သည်။

သို့သော် တကယ် ရောက်လာသည့်အခါ အလုပ်သမားက မေ့လာခြင်း၊ မမေ့လည်း မေ့တယ်ပြောခြင်း၊ သူတို့ ကုမ္ပဏီက ဝယ်မပေးခြင်း၊ ယူလာသော PPE များမှာ စုတ်ပြတ်နေခြင်းများနှင့် တိုးပါတော့သည်။ ပြဿနာမှာ ကျနော်တို့ကလည်း အချိန်နှင့် ငှားရမ်းထားခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် သူတို့ကို လက်မခံဘဲ ပြန်လွှတ်လျှင် ကျနော်တို့ အလုပ်မပြီးသည်က တစ်ကြောင်း၊ Main Con ကို လူ ဘယ်နှစ်ယောက် လာပါမည်ဟု အာမခံထားရခြင်းက တစ်ကြောင်း၊ ကိုယ့်မှာ ရှိသည့် PPE ငှားပေးပြီး လုပ်စေပြန်တော့လည်း ညနေအပြန်တွင် ပြန်မအပ်ဘဲ ယူသွားကြခြင်းက တစ်ကြောင်း၊ နောက်နေ့ ထို အလုပ်သမားက မလာဘဲ လူပြောင်းသွားပြန်ခြင်းက တစ်ကြောင်း၊ ကျနော်တို့ ကိုယ်တိုင်လည်း Store Man ဟူ၍ သတ်သတ်မှတ်မှတ် မထားနိုင်ခြင်းက တစ်ကြောင်း စသည့် အကြောင်းကြောင်းများကြောင့် အလုပ်သမားများရဲ့ Safety က လက်တွေ့တွင် အခက်အခဲ အများကြီး ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။

နိမိတ် (၁)

စာဖတ်သူ… အတိတ်နိမိတ်တွေကို ယုံကြည်ပါသလား။

ကျနော်ကတော့ ၂ မျိုးခွဲ၍ တစ်မျိုးယုံ တစ်မျိုး မယုံဟု ဆိုချင်သည်။ တကယ်တော့ နိမိတ် ဆိုသည်က လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသော ထူးခြားမှုကိုကြည့်၍ ရှေ့ဘာဖြစ်မည်ဟု ခန့်မှန်းခြင်းဟု အကြမ်းဖျင်း နားလည်သလို အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ကြည့်ပါသည်။ အတိတ် ဆိုတာကျတော့ ဖြစ်ပြီးခဲ့သမျှကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သော်ငြား အတိတ်ကောက်သည် ဆိုတာကျတော့ အနာဂတ်ကို ခန့်မှန်းသည့်သဘော ဆောင်နေပြန်သည်။ ထားတော့။ နောက်အချိန်ရမှ ပါဠိအဘိဓါန်ကို လှန်ပါတော့မည်။

အခုတော့ လက်ရှိအခြေအနေ ထူးခြားမှုကိုကြည့်၍ ခန့်မှန်းသော သဘောကိုသာ ဦးတည်ပါရစေ။

နေကြတ်ခြင်း၊ ငလျှင်လှုပ်ခြင်း၊ တော်လဲခြင်း၊ ကြယ်တံခွန် ဥက္ကာပျံခြင်းများကို သဘာဝဟုသာ နားလည်သဖြင့် အဆိုပါ အချက်များပေါ် မူတည်ကောက်ယူသော အတိတ်နိမိတ်များကို ကျနော် ယုံကြည်လေ့ မရှိပါ။ သို့သော် တချို့နိမိတ်များက အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှု ရှိသည်။ ငြင်းလိုက ငြင်းနိုင်ဖို့ ဥပမာတချို့ ပြောပါမည်။ ကျောင်းသားတစ်ယောက် ဂိမ်းကို အရူးအမူးဆော့နေခြင်းသည် ထိုကျောင်းသားအတွက် စာမေးပွဲကျမည့် နိမိတ်ဖြစ်သည်။ ဆိုင်ကယ်ကို အဆန်းထွင်ပြီး စီးတတ်သော ဆိုင်ကယ်သမားအတွက် ဆိုင်ကယ်သည် သေခြင်းဆိုးဖြင့်သေမည့် နိမိတ် ဖြစ်နိုင်သည်။ အလုပ်မှာ ယောင်ဝါးလုပ် ဂိမ်းဆော့နေသော အလုပ်သမားအတွက် ပိုကီမွန်သည် အလုပ်ပြုတ်မည့် နိမိတ် ဖြစ်တန်ရာသည်။

ရင်ခုန်သံ အင်တာဗျူး

နိဒါန်း


အချိန်က၁၉၉၄။


ဆယ်တန်းမဖြေမီက ဆယ်တန်းအောင်ရင် ဘာလုပ်မယ်ညာလုပ်မယ် စိတ်ကူးလေးတယဉ်ယဉ် လုပ်ခဲ့တဲ့ကျနော် တကယ်၁ဝတန်းအောင်တော့ အမှတ်ဆိုတာကြီးနဲ့ ကန့်သတ်လိုက်သဖြင့် ၁ဝတန်းအောင်ပြီး ဆရာဝန် အင်ဂျင်နီယာ လိုင်းမဝင်သူတို့၏ ထုံးစံအတိုင်း ဘာလုပ်ရမှန်း မသိတော့။

ဖြစ်ပုံကလည်း ဒီလို။


ကျနော့ အကုသိုလ် အကျိုးပေးတစ်ခုက စာမေးပွဲအသံကြားသည်နှင့် ဖျားတတ်နာတတ်သည့်ကိစ္စ။ ငယ်ငယ်ကတည်းက စာမေးပွဲနားနီးရင် (ကြောက်ဖျား) ဖျားနေကျအကျင့်က ၁ဝတန်းအထိမပျောက်။


ဘယ်လောက်ထိဆိုးသလဲဆို အတန်းကျောင်းတက်တဲ့ကိစ္စတင်မဟုတ်။ ၉တန်းဖြေပြီး ကျောင်းပိတ်ရက်မှာ အားကစားအဖြစ် တိုက်ကွမ်ဒိုသင်တန်း သွားတက်သည်။ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်က တိုက်ကွမ်ဒိုခါးစည်းအနက်ဆိုတော့ သင်တန်းမတက်ခင် အကြိုသဘောမျိုး သူ့အိမ်မှာ အရင်လေ့ကျင့်ပေးသေးသည်။ အဲဒီတော ့သင်တန်းမှာ သူများတွေ ကိုရီးယားလို ၁ ကနေ ၁၀ အထိကို မှတ်နေကြရချိန် ကိုယ်တွေက အေးဆေးပေါ့။ ခုန်လိုက် ပေါက်လိုက်ရင် တော်တော်ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ဖြစ်နေနှင့်ပြီ။


၂ လလောက် တက်ပြီးတော့ ခါးစည်းအဝါဖြေဖို့အချိန် ရောက်လာသည်။ စာမေးပွဲဖြေမဲ့ရက်တည့်တည့်မှာ ကျနော်ဖျားပါသည်။ စာမေးပွဲနောက်တစ်ကြိမ် မတိုင်မချင်း ခါးစည်းအဖြူနှင့် နောက်တက်သင်တန်းသားသစ်တွေကြားမှာ ဝါရင့်သမ္ဘာရင့် ခါးစည်းဖြူကြီး ဖြစ်နေတော့သည်။


ဒီလိုနဲ့ နောက်တစ်ကြိမ် ခါးစည်းစာမေးပွဲထပ်လုပ်မဲ့အချိန် ရောက်လာပြန်သည်။

Shipyard Vs Construction (အပိုင်း ၅)

အလုပ်သမားတစ်ယောက် အက်ဆီးဒင့်ဖြစ်လို့….

 ဆိုသည့်အသံက Site ထဲမှာ လိုအပ်သည့် ပစ္စည်းတွေဝယ်ဖို့ အပြင်ထွက်ခါနီး ကျနော့ခေါင်းကို ပုတ်လောက်ကြီးသွားစေသည်။ နားထဲမှာရော ရင်ထဲမှာပါ ပူကနဲ။

ဘယ်နားမှာလဲ… ဘယ်သူလဲ…
 ကျနော် ဖုန်းထဲမှ မေးခွန်းတွေ ဆက်တိုက်ထုတ်သည်။

Blk 1B နဲ့ 2A ကြား…. Supply အလုပ်သမား…
တစ်ဖက်မှ အိန္ဒိယလူမျိုး ကျနော့ Supervisor က ပြန်ဖြေသည်။